Khai mạc Lễ hội Bà Chợ Được năm 2026

Tối 26-02 (mồng 10 tháng Giêng), tại bến sông chợ Được, xã Thăng An diễn ra lễ khai mạc Lễ hội Bà Chợ Được năm 2026. Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường dự chương trình.

Theo tài liệu hiện còn lưu giữ thì Bà Chợ Được, còn có tên gọi khác là bà Phường Chào, tên thật là Nguyễn Thị Của, sinh ngày 25 tháng 2 năm Cảnh Hưng thứ 39, tức năm 1799 tại châu Phiếm Ái, tổng Mỹ Hòa, huyện Diên Phước, nay thuộc xã Vu Gia, thành phố Đà Nẵng. Thần phả ghi rằng bà có giọng nói sang sảng, bước đi kỳ lạ – chỉ đi bằng ngón chân cái, tính tình dịu dàng đoan chính, ưa sạch sẽ và thích âu yếm, vui chơi với trẻ nhỏ. Ngày 19 tháng 11 năm Gia Long thứ 16, tức năm 1817 bà quy tiên khi mới 18 tuổi. Tuy thác đi nhưng do lòng thương mến dân lành, Bà thường hiển linh, chu du nhiều nơi cho thuốc cứu người, trừng trị quan tham hà hiếp nhân dân. Năm Tự Đức thứ 5, tức năm (1852) Bà vân du qua vùng Phước Toản, thuộc huyện Lệ Dương, phủ Thăng Bình. Nhận thấy vùng đất này phong cảnh hữu tình, nhưng dân cư thưa thớt, Bà nảy thiện ý tạo lập một ngôi chợ để giúp nhân dân địa phương làm ăn. Bà Phường Chào liền biến thành một cô gái xinh đẹp mở quán bán trầu cau, đổi nước. Nhân đấy, người qua kẻ lại buôn bán ngày một thêm đông, dần dà mảnh đất ven sông Trường Giang trở thành khu chợ nhộn nhịp, thu hút cả ghe bầu Phan Thiết, Đồng Nai ra vào trao đổi hàng hóa.

Ghi nhớ công ơn bà, dân trong vùng lập lăng thờ gọi là Lăng Bà Chợ Được và tấu trình triều đình sắc phong. Thể theo lòng dân, năm Giáp ngọ, Thành Thái năm thứ 6 (1894), Bà được sắc phong là “Trai Thục Dực Bảo Trung Hưng Trung Đẳng Thần, Thần Nữ Linh Ứng Nguyễn Thị Tôn Thần”. Năm Khải Định thứ 9 (1924), Bà được nhà vua sắc phong là “Trang Huy Dực Bảo Trung Hưng Thượng Đẳng Thần”. Năm 1927, vua Bảo Đại gia tặng Bà là “Tề Thục Dực Bảo Trung Huy Thượng Đẳng Thần”. Nhân sự kiện Bà được triều đình ban sắc, nhân dân, các nhà buôn và hào lý ở Phước Ấm – Chợ Được đã tổ chức lễ Rước sắc rất linh đình, rộn rã và từ đó định kỳ tổ chức lễ tế, “khoe sắc” vào ngày 11 tháng Giêng hàng năm (là ngày nhận sắc phong đầu tiên).

Phát biểu khai mạc Lễ hội Bà Chợ Được năm 2026, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thăng An Ngô Ngọc Hùng nhấn mạnh, Lễ hội Bà Chợ Được là sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng dân gian được gìn giữ qua nhiều thế hệ, gắn với quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng cư dân ven sông Trường Giang. Lễ hội thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần củng cố sự gắn kết cộng đồng và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Điểm nhấn của lễ khai mạc là chương trình nghệ thuật với chủ đề “Hương sắc Thăng An – Lễ hội Bà Chợ Được” do UBND xã Thăng An phối hợp Trung tâm Văn hóa Điện ảnh thành phố Đà Nẵng tổ chức nhằm tôn vinh giá trị lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của làng Chợ Được; tái hiện không gian lễ hội truyền thống thông qua các loại hình nghệ thuật tổng hợp. Chương trình đã thi thu hút đông đảo du khách thập phương đến xem và cổ vũ.

Nghi thức lễ cúng Bà và khai mạc đua thuyền nam diễn ra vào sáng 27-02 (mồng 11 tháng Giêng) và tổ chức rước Cộ và nghinh sắc Bà theo truyền thống diễn ra chiều cùng ngày.

Hoàng Việt